Styczeń 2026 z ISG: klimat, odpowiedzialność i państwowe programy dla sportu
Styczeń 2026 z ISG pokazał, że sport coraz rzadziej można opisywać wyłącznie językiem wyników i rywalizacji. W centrum uwagi ISG znalazły się trzy równoległe procesy, które będą definiować najbliższe lata: presja kryzysu klimatycznego na futbol, rosnące oczekiwania wobec odpowiedzialności klubów (CSR/ESG) oraz konkretne instrumenty polityki publicznej w Polsce, od finansowania sportu dzieci po ochronę w sporcie i wsparcie wydarzeń międzynarodowych.
To miesiąc, w którym wyraźnie wybrzmiało jedno: odpowiedzialność nie jest dodatkiem do sportu. To system obejmujący środowisko, finanse, ochronę ludzi i jakość zarządzania.
Pitches in Peril: futbol w obliczu kryzysu klimatycznego
Jednym z najmocniejszych styczniowych tematów był raport „Pitches in Peril”, przygotowany w kontekście Mistrzostw Świata 2026. Publikacja pokazuje, że zmiana klimatu przestała być “tłem” dla sportu, staje się czynnikiem, który realnie decyduje o tym, gdzie, kiedy i czy w ogóle da się bezpiecznie grać.
Wnioski raportu są alarmujące:
- 14 z 16 stadionów MŚ 2026 już dziś przekracza bezpieczne progi klimatyczne, a do 2050 r. niemal 90% może być narażonych na upały, które zagrażają zdrowiu zawodników, sędziów i kibiców.
- Najbardziej wrażliwe są boiska lokalne (grassroots), szczególnie w krajach Globalnego Południa: 2/3 z nich może stać się niebezpieczna z powodu ekstremalnych temperatur i braku zasobów do adaptacji.
- Przykłady z raportu pokazują skalę problemu: w Nigerii jedno z analizowanych boisk może doświadczać prawie pięciu miesięcy rocznie warunków uniemożliwiających bezpieczną grę, a w Australii ryzyko katastrofalnych powodzi może całkowicie wykluczać możliwość rozgrywania meczów.
Jednocześnie raport pokazuje ważny sygnał społeczny: rośnie oczekiwanie, by wielkie turnieje były globalnym wzorem odpowiedzialności klimatycznej i coraz częściej słychać głosy zawodników i kibiców, którzy domagają się realnych działań.
Z naszej perspektywy to kluczowy moment: jeśli futbol ma utrzymać swoją dostępność i masowość, musi włączyć klimat w planowanie infrastruktury, standardy bezpieczeństwa, finansowanie grassroots i projektowanie dziedzictwa wielkich imprez. Bez tego sport stanie się coraz bardziej selektywny: dostępny tylko tam, gdzie stać nas na adaptację.
Ekstraklasa: środowisko nadal najsłabszym filarem odpowiedzialności
Styczeń był też kontynuacją pracy na danych z Raportu CSR klubów PKO BP Ekstraklasy 2024/2025, tym razem ze szczególnym naciskiem na obszar środowiskowy, który wciąż odstaje od pozostałych filarów.
Wynik mówi sam za siebie: średnia w obszarze środowiska to 23%, co pokazuje wyraźną lukę między deklaracjami a systemowym zarządzaniem wpływem.
W styczniowej komunikacji wybrzmiały trzy główne przyczyny tego stanu:
- brak mierzalnych, długofalowych celów środowiskowych,
- brak spójnych strategii ekologicznych,
- traktowanie środowiska jako “dodatku” i działań punktowych, trudnych do oceny.
A jednocześnie ślad środowiskowy klubów jest realny i mierzalny: infrastruktura stadionowa, energia i woda, odpady meczowe oraz transport tysięcy kibiców. Jeśli liga chce dojrzewać do standardów europejskich, środowisko musi przejść z poziomu komunikacji na poziom zarządzania.
Finanse jako część CSR: nowy wymiar odpowiedzialności klubów
W styczniu wrócił również temat, który w raporcie pojawił się po raz pierwszy: odpowiedzialność finansowa klubów jako warunek trwałego CSR.
To ważne, bo bez stabilnych finansów działania społeczne i środowiskowe często stają się pierwszą “ofiarą” kryzysu. W komunikacji podkreślono, że odpowiedzialność finansowa odpowiada na fundamentalne pytanie: czy klub działa stabilnie i bezpiecznie dla swojego otoczenia.
W analizie uwzględniono cztery wskaźniki:
- dodatni kapitał własny,
- zbilansowanie przychodów i kosztów w ujęciu wieloletnim,
- dodatnie przepływy operacyjne,
- odpowiedni poziom płynności finansowej.
Wnioski są czytelne: tylko jeden klub spełnił wszystkie cztery kryteria, a część klubów nie spełniła żadnego. To sugeruje, że wiele organizacji funkcjonuje w logice krótkoterminowej co zwiększa ryzyka dla pracowników, sportowców, relacji z samorządami i sponsorami, a czasem także dla środków publicznych.
Polityka publiczna w sporcie: konkretne programy i budżety na 2026
Styczeń przyniósł też sporo bardzo praktycznych informacji o instrumentach państwowych istotnych zarówno dla organizacji sportowych, jak i dla samorządów czy instytucji.
Program Sport Wszystkich Dzieci 2026 – 70 mln zł
MSiT ogłosiło nabór wniosków na realizację programu finansowanego ze środków FRKF. Budżet na 2026 r. to 70 mln zł, a program jest kierowany do polskich związków sportowych i państwowych instytutów badawczych. Jego sens jest systemowy: powszechność, wyrównywanie szans, zdrowie i przeciwdziałanie wykluczeniu, czyli sport jako narzędzie polityki społecznej, nie tylko selekcji talentów.
Sport Szkolny 2026–2027 – 80 mln zł
Ogłoszono też nabór do programu “Sport Szkolny” na lata 2026–2027, łącznie 80 mln zł (po 40 mln zł rocznie). Program obejmuje:
- Małego Mistrza (najmłodsi uczniowie),
- ogólnopolskie szkolne współzawodnictwo sportowe.
Ważne organizacyjnie: w tym naborze nie składają wniosków szkoły ani samorządy, wybierani są operatorzy krajowi.
44,9 mln zł na międzynarodowe imprezy sportowe w Polsce (2026)
Ruszył nabór w programie dotacyjnym wspierającym organizację międzynarodowych imprez sportowych w Polsce w 2026 r. Łączna pula to 44,9 mln zł, rozbita na dwa etapy (większy nabór do 16 stycznia, mniejszy w lipcu dla sportów zimowych). W komunikacji podkreślono też wymiar społeczny (np. obowiązek puli biletów dla dzieci i młodzieży).
Ochrona w sporcie: projekt nowelizacji ustawy o sporcie przyjęty przez rząd
7 stycznia 2026 r. rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o sporcie, który ma wzmocnić standardy ochrony w sporcie i odpowiedzieć na realne luki systemowe.
Najważniejsze proponowane zmiany:
- wzmocnienie ochrony sportsmenek po urodzeniu dziecka (wydłużenie okresu pobierania stypendium, wzrost jego wysokości i zrównanie praw),
- silniejsza ochrona sędziów sportowych (surowsze konsekwencje za przemoc i ściganie z urzędu),
- nowe możliwości dla Instytutu Sportu – PIB w zakresie wsparcia przygotowań kadr narodowych,
- doprecyzowanie przepisów dot. przekształcania związków sportowych.
Sport i polityka: konferencja naukowa współorganizowana przez ISG
16 stycznia 2026 r. ISG współorganizowało ogólnopolską konferencję naukową „Partia w sporcie – sport w partii” w Warszawie (Uniwersytet Civitas, PKiN). To wątek, który domyka styczniową narrację: sport jest częścią polityk publicznych, debat o bezpieczeństwie, dyplomacji i kapitału społecznego, a więc wymaga rozmowy o standardach, interesariuszach i odpowiedzialności.
Podsumowanie
Styczeń pokazuje, że czas deklaracji się skończył. Klimat zmienia warunki gry, dane obnażają luki w odpowiedzialności, a polityki publiczne testują jakość zarządzania w praktyce. Teraz potrzebujemy konsekwencji: strategii, mierników i współpracy między klubami, ligą, instytucjami i społecznościami. Bo sport przyszłości to sport, który potrafi się rozliczać i potrafi zmieniać się zanim zostanie do tego zmuszony.
