Jak DFB wdraża ESG? Niemiecka federacja pokazuje, że zrównoważony rozwój w sporcie wykracza poza kwestie środowiskowe
Zrównoważony rozwój coraz wyraźniej staje się elementem zarządzania organizacjami sportowymi. Dobrym przykładem tego procesu jest Niemiecki Związek Piłki Nożnej (DFB), który opublikował ESG-Factsheet 2025, przedstawiający najważniejsze działania federacji w obszarze zrównoważonego rozwoju.
Dokument pokazuje szerokie rozumienie ESG. Obok kwestii środowiskowych obejmuje zdrowie i dobrostan, rozwój futbolu amatorskiego, wolontariat, różnorodność i przeciwdziałanie dyskryminacji, dobre zarządzanie, compliance, prawa człowieka czy cyberbezpieczeństwo.
Co istotne, DFB zdecydował się kontynuować raportowanie dobrowolnie, mimo że nie znajduje się już w zakresie podmiotów objętych obowiązkiem raportowania wynikającym z CSRD. Treść raportu oparto na analizie istotności przeprowadzonej w nawiązaniu do europejskich standardów raportowania zrównoważonego rozwoju.
Cztery filary zamiast klasycznego podziału ESG
Podejście DFB opiera się na strategii zrównoważonego rozwoju „Gutes Spiel”, przyjętej w 2022 roku. Federacja dostosowała klasyczny model ESG do specyfiki sportu, wyróżniając cztery filary: zdrowie, społeczność, governance i środowisko.
To ważne rozróżnienie. DFB wychodzi bowiem z założenia, że największy pozytywny wpływ piłki nożnej nie musi znajdować się wyłącznie w klasycznych kategoriach ESG. Ze względu na skalę uczestnictwa w sporcie szczególne znaczenie mają również zdrowie oraz budowanie wspólnoty.
W 2025 roku DFB po raz pierwszy przeprowadził również podwójną analizę istotności, identyfikując wpływy, ryzyka i szanse związane ze zrównoważonym rozwojem. Proces był powiązany z zarządzaniem ryzykiem oraz szerszym procesem strategicznym federacji. W jego wyniku do katalogu istotnych zagadnień dołączyły m.in. edukacja i rozwój kompetencji oraz cyberbezpieczeństwo.
Zdrowie: wykorzystać skalę piłki nożnej
Potencjał oddziaływania DFB wynika przede wszystkim ze skali niemieckiego futbolu. Federacja skupia ponad 8 mln członków, z czego około 2,3 mln osób regularnie gra w piłkę w klubach.
Dlatego zdrowie traktowane jest nie tylko jako kwestia dotycząca zawodowych piłkarzy. Działania obejmują dzieci, młodzież, sport powszechny i wyczynowy, a ich zakres rozciąga się od profilaktyki urazów i zdrowia psychicznego po Walking Football czy rozwiązania dotyczące treningu uwzględniającego cykl menstruacyjny.
W 2025 roku 184 136 dzieci uczestniczyło w aktywnościach związanych z trzema rodzajami odznak piłkarskich DFB, a 7 658 osób wzięło udział w 92 szkoleniach i wydarzeniach dotyczących niemieckiej filozofii treningowej.
Jedną z inicjatyw jest także rozpoczęty w roku szkolnym 2025/2026 „Jahr der Schule”, którego celem jest zwiększenie aktywności fizycznej dzieci i młodzieży oraz rozwijanie współpracy między szkołami i klubami.
Społeczność: prawie 24 tys. klubów i 1,7 mln wolontariuszy
Drugi filar pokazuje społeczną skalę futbolu. W Niemczech działa 23 868 aktywnych klubów piłkarskich, zgłoszonych jest ponad 140 tys. drużyn, a każdego roku rozgrywanych jest około 1,45 mln meczów futbolu amatorskiego.
Szczególnie istotne jest jednak zaplecze organizacyjne tego systemu. DFB wskazuje na około 1,7 mln osób pełniących funkcje wolontariackie lub pomagających klubom dobrowolnie.
Dlatego rozwój futbolu amatorskiego, wspieranie wolontariatu i wzmacnianie klubów są traktowane jako element odpowiedzialności społecznej federacji.
Ten obszar obejmuje również różnorodność, równość szans, przeciwdziałanie rasizmowi i dyskryminacji, bezpieczeństwo oraz ochronę dzieci i młodzieży. W przypadku programów edukacyjnych dotyczących reagowania na rasizm 85% uczestników oceniło ofertę bardzo pozytywnie, a 74% zadeklarowało większą pewność w reagowaniu na przejawy rasizmu.
Ważnym elementem pozostaje również rozwój kobiecej piłki. Strategia Frauen im Fußball FF27 obejmuje m.in. zwiększanie liczby zawodniczek, trenerek i sędzi, rozwój kobiet w rolach przywódczych oraz zwiększanie widoczności kobiecego futbolu.
Governance: od compliance do cyberbezpieczeństwa
Raport pokazuje również, jak szeroko DFB definiuje odpowiedzialne zarządzanie. Governance obejmuje m.in. kulturę organizacyjną, compliance, relacje z partnerami biznesowymi, reprezentowanie interesów politycznych, współpracę międzynarodową, integralność rozgrywek oraz cyberbezpieczeństwo.
Przykładem jest system zgłaszania nieprawidłowości umożliwiający pracownikom i osobom spoza organizacji anonimowe zgłaszanie m.in. potencjalnej korupcji, manipulowania meczami, dopingu, dyskryminacji, przemocy seksualnej czy naruszeń praw człowieka.
W relacjach biznesowych potencjalni partnerzy sponsoringowi i licencyjni podlegają procedurze due diligence w ramach systemu compliance. Od dostawców DFB oczekuje natomiast m.in. poszanowania praw człowieka, zapewnienia bezpiecznych warunków pracy i przeciwdziałania korupcji.
W 2025 roku federacja rozszerzyła również działania w zakresie cyberbezpieczeństwa, obejmujące aktualizowanie zabezpieczeń technicznych, zasady korzystania z systemów oraz regularne symulacje phishingowe.
Środowisko jako część odpowiedzialności organizacji sportowej
Czwartym filarem jest środowisko, koncentrujące się przede wszystkim na zmianie klimatu oraz gospodarce zasobami i obiegu zamkniętym. DFB deklaruje zarówno ograniczanie własnego śladu środowiskowego, jak i wykorzystywanie skali futbolu do promowania bardziej odpowiedzialnych zachowań.
Takie podejście jest szczególnie istotne w kontekście organizacji dużych wydarzeń sportowych. W grudniu 2025 roku UEFA przyznała Niemcom prawo organizacji UEFA Women’s EURO 2029. Zrównoważony rozwój był jednym z elementów niemieckiej kandydatury „WE’29 – Together We Rise”, przygotowanej wspólnie z władzami publicznymi, miastami gospodarzami, klubami, federacjami regionalnymi i innymi interesariuszami.
Turniej ma być więc nie tylko wydarzeniem sportowym, ale również narzędziem budowania długofalowego wpływu, w tym dalszego rozwoju kobiecej piłki w Niemczech.
Od działań CSR do zarządzania wpływem
ESG-Factsheet DFB pokazuje przede wszystkim zmianę sposobu myślenia o odpowiedzialności organizacji sportowej. Zrównoważony rozwój nie jest tutaj przedstawiany jako zbiór pojedynczych projektów społecznych czy ekologicznych, ale jako element strategii, zarządzania ryzykiem, współpracy z partnerami i codziennego funkcjonowania federacji.
Istotne jest również powiązanie odpowiedzialności z obszarami, w których organizacja sportowa ma największy rzeczywisty wpływ. W przypadku DFB są to nie tylko własne operacje, ale również niemal 24 tys. klubów, miliony zawodników i członków oraz rozbudowana sieć wolontariuszy.
To podejście może być ważnym punktem odniesienia również dla innych federacji i organizacji sportowych. ESG w sporcie nie musi oznaczać kopiowania rozwiązań wypracowanych przez biznes. Kluczowe jest zidentyfikowanie własnego wpływu, określenie najważniejszych obszarów odpowiedzialności, przypisanie im mierzalnych działań oraz konsekwentne monitorowanie i raportowanie postępów.
